“Thiết kế và tổ chức trò chơi ô chữ trong giảng dạy hóa học THCS”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lý do chọn đề tài
Hóa học là một môn học tư duy trừu tượng, và đây cũng là một môn học mới mẻ đối với học sinh bậc trung học cơ sở. Môn này đối với các em chỉ là một môn học rắc rối, khô khan và lạ lẫm. Hơn nữa học sinh hiện nay phải học quá nhiều, thời gian dành cho việc tìm hiểu đào sâu nghiên cứu ở tất cả các bộ môn nói chung và bộ môn hóa học nói riêng rất hạn chế. Bên cạnh đó chưa kể sự đè nặng tâm lí bởi sự quá sức trong tiếp thu bài học, dẫn đến sự mệt mỏi về tinh thần và thể lực, mà hậu quả tất yếu là các em ít tìm thấy sự thích thú trong học tập, lười biếng trong tư duy, thụ động trong tiếp thu và nghiên cứu trong bài học.
Ngày nay, vai trò của ngành giáo dục nước ta là hết sức quan trọng, ý thức được điều đó, các thầy cô giáo của chúng ta luôn tìm tòi đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức hoạt động dạy học được đa dạng hóa bằng nhiều hình thức để phát huy tinh thần say mê học tập, các hoạt động của học sinh được tích cực.
Qua nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy việc tổ chức trò chơi nói chung và trò chơi ô chữ nói riêng trong hoạt động dạy học giúp học sinh dễ hiểu, dễ khắc sâu kiến thức, học sinhvận dụng, giải thích các hiện tượng, các quá trình hóa học, tính toán các đại lượng: khối lượng, thể tích, số mol… một cách nhanh hơn, từ đó các em có thể đào sâu và mở rộng kiến thức đã học một cách khoa học, đồng thời làm cho tiết học sinh động, hấp dẫn hơn.
Từ những kết quả ban đầu, bản thân tôi đã nghiên cứu về cách thiết kế và tổ chức trò chơi ô chữ trong hoạt động dạy học. Qua các lần ứng dụng tôi thấy học sinh rất hứng khởi, tham gia nhiệt tình, giờ học trở nên nhẹ nhàng, sinh động, học sinh được làm việc nhiều, hiểu bài tốt hơn.
Chính vì thế mà tôi chọn đề tài “Thiết kế và tổ chức trò chơi ô chữ trong dạy học hóa học bậc THCS”.
2. Mô tả nội dung
Đây không phải là trò chơi đơn thuần mà còn là một hình thức học tập khả năng tư duy của người chơi nếu được thiết kế và sắp xếp phù hợp với chương trình học. Bên cạnh đó, hình thức vừa học vừa chơi này mang lại cho người học sự hứng thú, tăng cường khả năng ghi nhớ kiến thức. Đồng thời còn giúp học sinh ôn luyện kiến thức nhanh phù hợp với hình thức thi trắc nghiệm mà Bộ Giáo dục đào tạo đã lựa chọn cho việc kiểm tra, đánh giá và thi cử hiện nay.
Trò chơi ô chữ là hình thức người tổ chức đưa ra những ô vuông để trống, yêu cầu người chơi phải điền cho đúng những chữ mà người tổ chức đã gợi ý cho mỗi ô chữ bằng một “chìa khóa”. Căn cứ vào “chìa khóa” và năng lực của bản thân người chơi có thể hoàn thành ô chữ.
II. CÁC GIẢI PHÁP CỤ THỂ
1. Đối với Giáo viên
Phải hệ thống hóa kiến thức trọng tâm cho học sinh một cách khoa học, nhưng vẫn đảm bảo trọng tâm của chương trình phù hợp với đối tượng học sinh.
Luôn quan tâm và có biện pháp giúp đỡ các em học sinh có học lực trung bình, yếu. Không ngừng tạo tình huống có vấn đề đối với các em học sinh khá giỏi …
2. Đối với Học sinh
Về kiến thức
Là phương tiện để ôn tập củng cố, hệ thống hoá kiến thức một cách tốt nhất.
Rèn khả năng vận dụng kiến thức đã học, kiến thức tiếp thu được qua bài giảng thành kiến thức của mình, kiến thức được nhớ lâu khi được vận dụng thường xuyên.
Đào sâu, mở rộng kiến thức đã học một cách sinh động, phong phú, hấp dẫn.
Về kĩ năng
Phải tích cực rèn kỹ năng hệ thống hóa kiến thức sau mỗi bài, mỗi chương.
Phát triển năng lực nhận thức rèn trí thông minh cho học sinh.
Về thái độ
Làm cho các em yêu thích, đam mê học môn hóa học khi đã hiểu rỏ vấn đề.
Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa học.
CÁCH THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC
a. Nguyên tắc tổ chức trò chơi ô chữ
Khi tổ chức trò chơi ô chữ cho học sinh, giáo viên phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện, thời gian trong mỗi tiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi phù hợp với kiến thức bài học và trình độ nhận thức của học sinh. Song, muốn tổ chức